Trong đời sống văn hóa làng xã Bắc Bộ, nhà thờ họ (từ đường, tổ đường) không chỉ là một công trình kiến trúc tín ngưỡng, mà còn là “trái tim tinh thần” của mỗi dòng tộc. Với họ Nguyễn Thế ở Ngọc Động, nhà thờ họ là nơi hội tụ linh khí tổ tiên, là điểm tựa văn hóa tâm linh của các thế hệ con cháu, nơi con cháu trở về tri ân nguồn cội, đồng thờ.
Theo truyền thống gia phả và ký ức cộng đồng, họ Nguyễn Thế có cội nguồn từ thôn Thái Lai, xã Đường Xuyên, huyện Phú Xuyên (Hà Tây cũ, nay là thôn Thái Lai, xã Đường Xuyên, Hà Nội), sau đó phát triển và định cư lâu dài ở không gian lịch sử - văn hóa của thôn Ngọc Động, xã Hoàng Đông, thị xã Duy Tiên, tỉnh Hà Nam cũ (hiện nay là tổ dân phố Ngọc Động, phường Duy Hà, tỉnh Ninh Bình).
Nhà thờ dòng họ Nguyễn Thế, đặt tại tổ dân phố Ngọc Động, phường Duy Hà, tỉnh Ninh Bình, là nơi thờ tự linh thiêng, lưu giữ gia phả và các di vật quý, thể hiện truyền thống hiếu học, khoa cử và yêu nước. Nơi đây gắn liền với lịch sử lâu đời của dòng họ, là nơi hội tụ tâm linh, giáo dục thế hệ sau về cội nguồn. Ngôi nhà thờ được các bậc cha ông xây dựng từ hàng trăm năm trước và được tu sửa lại vào năm 2004. Tuy nhiên đến nay đã xuống cấp nghiêm trọng.
Được sự đồng ý nhất trí của toàn thể dòng tộc cho phép xây dựng lại, dòng họ Nguyễn Thế đã thành lập ban chỉ đạo điều hành và ban quản lý xây dựng và chính thức phát động kêu gọi để xây dựng lại ngôi từ đường cho dòng họ. Việc kiến lập nhà thờ được toàn thể họ tộc đồng tâm khởi sự bằng Lễ phát mộc, cử hành vào giờ Tỵ chính khắc, tức 9 giờ 09 phút ngày 11 tháng 10 năm 2024, nhằm ngày mồng 9 tháng 9 năm Giáp T hìn (âm lịch), mở đầu cho công trình trọng đại của dòng họ.
Tiếp đó, Lễ hạ giải được tiến hành vào ngày 17 tháng 4 năm 2025, tức ngày 20 tháng 3 năm Ất Tỵ (âm lịch), thể hiện sự kính cẩn với tiền nhân, thuận lẽ xưa – hợp đạo nay. Đến ngày 8 tháng 5 năm 2025, vào giờ Tỵ, tức ngày 11 tháng 4 năm Ất Tỵ (âm lịch), dòng họ cử hành Lễ động thổ, chính thức khởi công dựng tạo từ đường. Sau đó, Lễ đổ móng được tổ chức vào ngày 16 tháng 5 năm 2025, tức ngày 19 tháng 4 năm Ất Tỵ (âm lịch), đặt nền vững bền cho công trình.
Đến ngày 19 tháng 6 năm 2025, vào giờ Thìn, tức 02 tháng 6 năm Ất Tỵ (âm lịch), dòng họ long trọng cử hành Lễ dựng nhà, con cháu gần xa tề tựu, lòng thành quy nhất. Trải qua thời gian thi công cẩn trọng, đến ngày 29 tháng 10 năm 2025, vào giờ Tỵ, tức ngày mồng 9 tháng 9 năm Ất Tỵ (âm lịch), Lễ an vị lô nhang được cử hành trang nghiêm, từ đường chính thức quy linh tụ khí.
Sau cùng, vào ngày 9 tháng 11 năm 2025, nhằm ngày 20 tháng 9 năm Ất Tỵ (âm lịch), từ giờ Thìn, dòng họ tổ chức Lễ khánh thành, hoàn mãn công trình. Nhà thờ có 3 gian, gian giữa thờ cụ tổ Nguyễn Quý Công tự Thuần Mỹ; nhìn từ ngoài vào, bên tay trái là ban thờ các chi chẵn 2, 4, 6, 8; bên tay phải là ban thờ các chi lẻ: 1, 3, 5, 7.
Từ đây, nhà thờ họ Nguyễn Thế trở thành chốn linh từ bền vững, nơi con cháu muôn đời quy tụ, phụng thờ tổ tiên, giữ gìn gia phong, tiếp nối phúc đức lâu dài. Tổng giá trị xây dựng ngôi từ đường là: 3.200.000.000 đồng. Tổng số người công đức 261 người.